English
اطلاعات تماس
 
تلفن: 88972473
نمابر: ٨٨٩٧٢٤٧٣
آدرس دبیرخانه: تهران،خیابان انقلاب، خیابان قدس، نرسیده به بلوارکشاورز، پلاک ٣٧،طبقه٦،واحد جنوبی، انجمن ارزیابی محیط زیست ایران.
پست الکترونیکی: info.iraneia@yahoo.com
کد پستی: 1417763139
آمار بازدید
بهار و تابستان1390
شماره 3 ترویجی

 

 

به نام خدا

 

سخن آغازین

چند صباحی عضو هیات ممیزه دانشگاه تهران و وزارت علوم بودم. تا آنجا که حافظه‌ام یاری می‌کند در میان خیل بی‌شمار دانشگاه‌های دولتی ایران، کسب درجات مربی، استادیاری، دانشیاری و استادی دانشگاه تهران از گذر هفت خوان رستم نیز صعب‌العبورتر بوده است. این کسب درجه در دانشگاه تهران که برای حقیر رخ داد، متعاقب زحمات و تلاش‌های مستمر بسیاری بود که در آذر 1373 به استاد تمامی ختم به خیر شد. اما شب همان روزی که به اتفاق آرای هیات ممیزه به درجه استادی نایل شدم، تازه فهمیدم که چیزی نمی‌دانم و آموزگاری بیش نیستم. از آن پس خود را در اغلب اوقات آموزگار دانشگاه تهران معرفی کرده و می‌کنم.

اما به موازات سیر صعودی رتبه دانشگاهیم، سیر نزولی وضعیت محیطزیست کشور نیز در جهت مخالف آغاز شد.تا آنجا که هم اکنون از ماه‌ها و سال‌های سیاه محیط‌زیست ایران سخن به میان می‌آید. نقص کار در کجاست؟ آیا نقص کار در دانشگاه تهران است که از سختگیری هیات ممیزه به در آمده و حتی کودن‌ترین دانشجویم را که به ضرب زر و زور و با جعل مدرک و تقلب استادیار محیط‌زیست شده است را برای حل مسایل محیط‌زیست کشور گسیل می‌کند؟ آیا نقص در کاسه داغ‌تر از آش شدن برخی دوستدار محیط‌زیست است؟ آیا نقص در حقیر، بنیانگذار رشته‌های دانشگاهی محیط‌زیست در کشور است؟ آیا عیب از دانش‌آموختگان محیط‌زیستی که حقیر و همکاران تربیت کرده‌ایم است؟ آنان اگر در ایران چندان ارج و قربی ندارند، در خارج از ایران که شگفتی آفریدند و می‌آفرینند و در دانشگاه‌های معتبر خارج و حتی ناسا کار می‌کنند. آیا نقص در دولتمردان ماست که مقوله محیط‌زیست را درک نمی‌کنند؟ ولی زمانی که نایب رئیس فراکسیون مجلس شورای اسلامی ما اذعان می‌کند که ایران جزء 5 کشور تخریب‌کننده جنگل در جهان است و تعداد اعضای فراکسیون محیط‌زیست و توسعه پایدار مجلس از هر فراکسیونی در مجلس بیشترند. این به چه معناست؟

آیا نقص در مردم ماست که حتی برای محیط‌زیست تظاهرات خیابانی راه می‌اندازند؟ آیا نقص و اشکال در هوچی‌گری برخی است که یک شبه در مصاحبه‌ها خود را به استادی محیط‌زیست دانشگاه تهران ارتقا می‌دهند و چنین معرفی می‌کنند است؟ آیا نقص در محیط‌بانان و جنگلبانانی که شهید راه حفظ محیط‌زیست و منابع‌طبیعی می‌شوند است؟ عیب و نقص در کجاست؟ کجای کار می‌لنگد؟ با 48 سال کار در مطالعه، پژوهش و آموزش در محیط‌زیست و منابع‌طبیعی، مانده‌ام حیران!

از خوانندگان مجله محیط‌زیست و توسعه خواهشمندم نقطه نظرات علمی و عملی خود را با حقیر در میان نهند. سپاسگزار می‌شوم.

 

مجید مخدوم

مدیر مسئول

  

به نام خدا

 

سخن سردبير

هم اکنون، نسل سوم فارغ‌التحصيلان محيط‌زيست و رشته‌هاي وابسته در جامعه علمي ما مشغول به کارند و تعدادشان به بيش از هزاران تن مي‌رسد. نسل‌هايي که تربيت شده معرفي‌کنندگان اين رشته در دهه‌هاي 1350 و 60 با چهره‌هايي نظير مرحوم ساعي و استادان معظمي چون دکتر مجيد مخدوم، دکتر بهرام کيابي، مهندس هنريک مجنونيان و خيل عظيمي از ساير بزرگواران بوده‌اند که در اينجا مجال نام بردن از همه ايشان نيست. همانند ساير سازمان‌ها و نهادهاي مرتبط با طبيعت، سازمان محيط‌زيست نيز از سال‌هاي دهه 50 به بعد به‌طور جدي مشغول حفاظت و حمايت از بخش‌هاي منتخب محيط‌زيست کشورمان گرديده است و در فراز و نشيب‌هاي مختلف، گنجينه‌اي حداقلي از منابع محيطي را بعضاً با چنگ و دندان و گاهي متأسفانه با خون محيط‌بانان خود نگهداري نموده است.

آگاهي‌هاي عمومي و تخصصي با گسترش ارتباط‌هاي مردم با کشورهاي پيشرفته‌تر از طريق مشاهده مستقيم و ‌رسانه‌هاي جمعي و توسعه مرزهاي دانش بالاتر رفته است و چندين نشريه و موسسه و تارنماي تخصصي مشغول ارائه دانستني‌ها و رويدادهاي مهم محيط‌زيستي‌اند. اما از سوي ديگر، جهان دستخوش تغييرات محيط‌زيستي عظيمي گشته است که احتمالاً ريشه در افزايش جمعيت، کشاورزي و استفاده ناپايدار از منابع طبيعي تجديدشونده و تجديدناپذير و ناآگاهي‌هاي عمومي و تخصصي در مورد کارکرد کره زمين به عنوان يک موجود زنده داشته است. حتي، در مجامع علمي نيز آگاهي از کارکرد سياره زنده امان چون جورچيني را مي‌ماند که همه قطعه‌هايش پر نشده است، که طبعاً استفاده‌هاي ما از مام مادري را با توان آن ناهماهنگ و گاهي ناسازگار مي‌سازد.

اما مسئله مهم اين است که حتي با اين جورچين ناقص دانشمان و افزايش آگاهي‌هاي عمومي و تخصصي، فعاليت سازمان‌ها و نهادهاي محيط‌زيستي و فارغ‌التحصيلان رشته‌هاي محيط‌زيست و منابع طبيعي، سرعت و ميزان تخريب طبيعت کشورمان با داشته‌هايمان نسبتي ناهماهنگ و نابرابر دارد. به‌عبارت ديگر، آنچه که بر سر محيط‌هاي انساني، نيمه طبيعي و نسبتاً طبيعي کشورمان مي‌آيد، با توان جمعي علمي و تخصصي امان ناهماهنگ است و اين حقمان نيست که هوايي آلوده، آبي ناپاک، خاکي آلوده و در حال فرسايش و شور شدن، جنگل، مرتع، خاک و ساحلي تخريب شده، منابع شيلاتي تهي شده، منابع طبيعي تجديدپذير رو به افول، درياچه‌هايي رو به خشک شدن و محيط‌زيست شهري، کران شهري و برون شهري نسبتاً نامناسبي براي رشد و تعالي انساني داشته باشيم.

آلدو ليوپولد در بيش از 70 سال پيش سخن از وجدان محيط‌زيستي مي‌راند و بيان مي‌کند که بيهوده است بدون تغيير رفتارمان و فلسفه ارزش‌هايمان انتظار بهبود شرايط محيط را داشته باشيم و لزوم تجديد نظر در رابطه انسان با طبيعت را با شدت هر چه بيشتر به ما گوشزد مي‌کند. اما، همه مي‌دانيم که بر اساس آموزه‌هاي کتاب مقدس ما، اين موضوع در بيش از 1400 سال پيش به ما اعلام شده است که آفريدگار بزرگ حال و روز هيچ قومي را تغيير نمي‌دهد مگر آنکه خود آن قوم بخواهند و دست به کار شوند. گفتارهاي همه امامان و بزرگان ديني ما نيز آکنده و مشحون از احترام و حمايت و حفاظت از طبيعت انساني و طبيعي است. به نظر مي‌رسد، زمان آن فرا رسيده است عموم مردم و متخصصان مسؤلیت اصلي خويش را به عهده بگيرند: تغيير رفتارمان، فلسفه و ارزش‌گذاري‌هايمان در مورد محيط‌زيست، فعاليت جدي در مورد بايدها و نبايدهاي محيط‌زيستي و مطالبه آن از مسؤلان محيط‌زيستي. بي‌شک، اگر همچنان به پرورش دانشجويان، افزايش آگاهي‌هاي عمومي و تخصصي و خبررساني بدون اقدام جدي در مسؤلیت‌پذيري و پرسشگري و پاسخگويي و حساسيت به تغييرات انسان ساخت ادامه دهيم، وضعيت امان چندان بهبود نخواهد يافت. پس، يادداشت سردبير شماره پيشين مجله دوباره تکرار مي‌شود که زمان آن فرا رسيده است نبض محيط‌زيست و نتيجه آزمايش‌هاي عمومي و تخصصي آن همانند تابلوهاي شهرداري به سمع و نظر مردم برسد، از مردم مسؤلیت خواسته شود و به آنان آگاهي و آموزش داده شود و از مسؤلان نيز پاسخگويي طلب گردد. در اين راه، آموزگاران، استادان، فرهيختگان، دانشمندان، رسانه‌هاي جمعي و به خصوص صدا و سيما نقشي انکار ناپذير و خطير خواهند داشت.

 

به اميد روز و روزگاري بهتر و درخورتر براي محيطزيست کشورمان

                                                      عبدالرسول سلمان ماهینی

 

 

ارزيابي توان اكولوژيكي منطقه بوالحسن دزفول به منظور استقرار كاربري گردشگري  به روش SMITH / سيد علي جوزي، نسرين مرادي مجد

 

بررسی آثار محیط‌زیستی استفاده از تایرهای فرسوده به عنوان زیستگاه‌های مصنوعی دریایی / سيد حسن موسوي، افشين دانه كار، دانيال اژدري

 

کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی در برنامه‌ریزی گردشگری / سهند بنی کمالی

 

بررسی اثرات محیط‌زیستی اماکن ورزشی بر محیط شهری / دنیا پاداش، امین پاداش، مسعود نادریان، محمد سلطان حسینی

 

منطق فازی و کاربرد آن در ارزیابی اثرات محیط‌زیستی / جواد صالحی، حسین مرادی

 

نقدي بر روش‌هاي متداول جمع‌بندي و نتيجه‌گيري از ماتريس‌هاي ارزيابي اثرات بر محیط‌زیست / ميترا البرزي منش

 

ارزیابی فرصت‌های تفرجی در پناهگاه حیات‌وحش میانکاله / ملیحه مسعودی، عبدالرسول سلمان ماهینی، مرجان محمدزاده، سید حامد میرکریمی، امید عبدی

 

بررسی شیوه‌های مختلف ارزیابی کیفیت سرزمین به عنوان ابزاری برای پایش مدیریت پایدار سرزمین و معرفی مدلی متناسب با شرایط ایران / حسین سپهر، مجید مخدوم، شهرزاد فریادی

 

پروتكل وارسي داده‌ها براي اجتناب از مشكلات معمول آماري در پژوهش‌هاي محيط‌زيست / نوشته:    Alain F. Zuur, Elena N.  Leno and Chris S. Ephlick مترجم: دكتر عبدالرسول سلمان ماهيني

 

همایش نقدی بر سد سازی 

 

اخبار 

 

اطلاعیه

 

 

مصاحبه 

 

(گزارش پژوهشی) بررسی پتانسیل‌های محیط‌زیستی ژئوپارک غار علی‌صدر درجهت توسعه پایدار اقتصادی، اجتماعی منطقه

علیرضا ایلدرمی، میر مهرداد میرسنجری

 

فرم اشتراک  

 

 چکیده انگلیسی